1
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو Iran Nanotechnology Innovation Council بستن
  • ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

  • بانک اطلاعات شاخص های فناوری نانو

  • سایت جشنواره فناوری نانو

  • سیستم جامع آموزش فناوری نانو

  • شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو

  • موسسه خدمات فناوری تا بازار

  • کمیته استانداردسازی فناوری نانو

  • پایگاه اشتغال فناوری نانو

  • کمیته نانو فناوری وزارت بهداشت

  • جشنواره برترین ها

  • مجمع بین المللی اقتصاد نانو

  • اکو نانو

  • پایگاه اطلاع رسانی محصولات فناوری نانو ایران

  • شبکه ایمنی نانو

  • همایش ایمنی در نانو

  • گالری چند رسانه ای نانو

  • تجهیزات فناوری نانو

  • صنعت و بازار

  • باشگاه نانو

در مشهد برداشته شد:

یک گام به سمت تجویز مخاطی واکسن هپاتیت ‏B

کلمات کلیدی : هپاتیت - واکسن تاریخ خبر : 1392/01/28 تعداد بازدید : 3386

محققان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با همکاری کارشناسان مرکز تحقیقات دارویی لایدن/آمستردام و انستیتو واکسن ‏هلند، به نانوذرات پلیمری حاوی واکسن هپاتیت ‏B‏ دست یافته اند که در صورت انجام مطالعات بالینی و تایید نتایج در ‏انسان، گامی به سمت تجویز مخاطی واکسن‌ها و حذف تزریق برداشته خواهد شد.

محققان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با همکاری کارشناسان مرکز تحقیقات دارویی لایدن/آمستردام و انستیتو واکسن ‏هلند، به نانوذرات پلیمری حاوی واکسن هپاتیت ‏B‏ دست یافته اند که در صورت انجام مطالعات بالینی و تایید نتایج در ‏انسان، گامی به سمت تجویز مخاطی واکسن‌ها و حذف تزریق برداشته خواهد شد.

 نانوذرات استفاده شده در این تحقیقات، ‏کیتوزان و تری متیل کیتوزان است که روش تولید آن ساده بوده و در صنایع دارویی و تولید واکسن کابرد دارد. این ‏واکسن میتواند برای پیشگیری از ابتلا به بیماری هپاتیت ‏B‏ به کار رود.‏

بسیاری از واکسن‌های معمول از طریق تزریق داخل عضلانی یا زیرپوستی استفاده میشوند. ‏اگرچه این واکسیناسیون پاسخ ایمنی قوی و مقاوم سیستم را در پی دارد، اما به دلیل اشکالاتی در ارتباط با تجویز تزریقی ‏مانند درد پس از تزریق و عدم ایمنی مخاطی، محققان به دنبال توسعه راهبرد‌های غیرتهاجمی ایمن‌سازی هستند. از ‏این رو، روش‌های ایمن‌سازی مخاطی، به ویژه تجویز از راه بینی از اهمیت خاصی برخوردار شده است.
 ‏
گروهی از محققان ایرانی به سرپرستی دکتر محسن تفقدی،‌ عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نانوذرات پلیمری کیتوزان و تری ‏متیل کیتوزان را به عنوان حامل/ایمنی یار برای واکسن هپاتیت ‏B‏ تهیه نمودند. این پژوهشگران بامحصور کردن واکسن هپاتیت ‏B‏ درون این نانوذرات پلیمری، ‏به دنبال افزایش پاسخ ایمنی و دستیابی به واکسنی بودند که علاوه‌بر تزریق، با تجویز از راه بینی نیز ایجاد ایمنی ‏نماید.
 ‏
تفقدی ابراز داشت: «هدف ما تهیه یک سامانه نانوذره به عنوان حامل/ادجوانت برای افزایش پاسخ ایمنی علیه آنتی ‏ژن‌های سطحی ویروس هپاتیت ‏B‏ بود. چرا که با محصور کردن آنتی ژن درون این نانوذرات پلیمری علاوه‌بر برهمکنش ‏بهتر آنتی ژن با سیستم ایمنی، از آنتی ژن در محیط مخاط بینی محافظت می‌شود و علاوه‌بر آن به دلیل خاصیت مخاط ‏چسبی آن، زمان حضور نانوذره در حفره بینی نیز افزایش می‌یابد.»‏

سلول‌های میکروفولد موجود در اپیتلیوم‌های مخاطی مسوول برداشت آنتی ژن‌های ذره‌ای با سازوکار‌هایی مانند ‏کاوئولیزاسیون هستند. در نتیجه با تهیه شکل نانوذره از آنتی ژن‌های محلول، می‌توان برهمکنش و برداشت آنها را به ‏وسیله این سلول‌های میکروفولد افزایش داد و از این طریق پاسخ ایمنی سیستمیک و بویژه مخاطی را علیه آنها افزایش ‏داد.‏

تفقدی مراحل انجام تحقیق را به این شرح بیان کرد: «ابتدا نانوذرات کیتوزان و تری متیل کیتوزان حاوی آنتی ژن با ابعاد و بار سطحی مناسب تهیه شدند و سپس خصوصیات مختلف آنها از جمله اثر آنها بر روی ‏سلول‌های زنده (تست ‏MTT‏)، اثر آنها بر روی اتصالات بین سلولی (‏TEER Test‏)، میزان برهمکنش آنها با سلول‌های ‏دندریتیک و اثرگذاری آنها بر این سلول‌های ایمنی (‏DC maturation assay‏) ارزیابی شد. در مطالعات درون تن، ‏فرمولاسیون‌های مختلف این نانوذرات در دوزهای مختلف، در ‏pH‏‌های مختلف و با تونیسیته‌های (‏tonicity‏) مختلف به ‏صورت تجویز از راه بینی و تزریقی در موش آزمایش شدند و پاسخ‌های ایمنی شامل عیار آنتی بادی‌ها و سایتوکاین‌های ‏مختلف مورد بررسی قرار گرفت.»‏

وی همچنین بیان کرد: «نتایج به دست آمده حاکی از اثربخشی مناسب این نانوذرات در افزایش پاسخ ایمنی و ‏مخاطی بود. پاسخ ایمنی ایجاد شده، بیشتر از نوع ایمنی سلولی بود، که در مقابله با اغلب بیماری‌های ویروسی مهم‌تراز ‏ایمنی هومورال است. نانوذرات تهیه شده در تجویز تزریقی نیز اثر ادجوانتی بالایی نشان دادند به گونه‌ای که از ادجوانت ‏مورد مصرف فعلی در بسیاری از واکسن‌ها (آلوم) پاسخ ایمنی بالاتری ایجاد نمود. همچنین نانوذرات کیتوزان و تری متیل ‏کیتوزان در شرایط ‏pH یکسان، پاسخ‌های ایمنی تقریبا برابری نشان دادند. تونیسیته حامل نانوذرات در هنگام تجویز ‏از راه بینی اثر معنی داری در پاسخ ایمنی ایجاد شده نداشت.»‏

روش تولید بسیار ساده بوده و قابلیت تولید در مقیاس بالا و ایجاد پاسخ ایمنی مخاطی و سیستمیک پس از تجویز از ‏راه بینی از ویژگیهای بارز این نانوذرات است. ضمن اینکه در صورت تکمیل این مطالعه با مطالعات بالینی و تایید نتایج در ‏انسان، گامی به سمت تجویز مخاطی واکسن‌ها و حذف تزریق برداشته خواهد شد. همچنین با ایجاد آنتی بادی‌های ‏محافظتی در ترشحات مخاطی، محافظت موثرتری علیه بیماری‌های وارده از راه مخاط ایجاد خواهد شد.‏

نتایج این کار تحقیقاتی در مجله ‏Vaccine‏ (جلد 30، شماره 36، ماه آگوست سال 2012) منتشر شده است. ‏علاقمندان می‌توانند متن کامل مقاله را در صفحات 5342 الی 5348 همین شماره مشاهده نمایند.‏