1
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو Iran Nanotechnology Initiative Council بستن
  • ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

  • مدیریت بانک اطلاعات شاخص های فناوری نانو

  • سایت جشنواره فناوری نانو

  • سیستم جامع آموزش فناوری نانو

  • شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو

  • موسسه خدمات فناوری تا بازار

  • کمینه استاندارد سازی فناوری نانو

  • پایگاه اشتغال فناوری نانو

  • کمیته نانو فناوری وزارت بهداشت

  • جشنواره برترین ها

  • مجمع بین المللی اقتصاد نانو

  • اکو نانو

  • پایگاه اطلاع رسانی محصولات فناوری نانو ایران

  • شبکه ایمنی نانو

  • همایش ایمنی در نانو

  • Nano Proceedings

  • گالری چند رسانه ای نانو

  • تجهیزات فناوری نانو

  • صنعت و بازار

  • باشگاه نانو

توسعه فضای ساخت تجهیزات نانو در داخل کشور

موضوع : مديريت نانو - تجهيزات و مدل سازي کلمات کلیدی : تجهیزات تاریخ مقاله : 1389/03/01 تعداد بازدید : 5759

تجهیزات آزمایشگاهی، یکی از ضروریات تحقیق و توسعه در فناوری نانو است. دستگاه های اندازه گیری، تعیین مشخصات و ساخت، از اولین و مهم ترین نیازها برای کار در مقیاس نانو هستند. ستاد فناوری نانو در چند سال گذشته تلاش کرده است تا تجهیزات و امکانات آزمایشگاهی مورد نیاز برای پژوهش در فناوری نانو را که به صورت پراکنده در کشور وجود دارد، با رویکرد شبکه سازی در خدمت پژوهشگران این فناوری درآورد.

امروز محققان بسیاری که سابقه ی پژوهش در فناوری نانو دارند[1]، با همین تجهیزات[2] به تحقیق در این حوزه مشغول اند و می توان این رویکرد را در استفاده بهینه و حداکثری از امکانات موجود، موفق ارزیابی کرد[3].

از سوی دیگر، ستاد در طول این سال ها توجه خاصی نیز به ساخت تجهیزات در داخل کشور داشته است و در این راستا، طرح حمایت از ساخت تجهیزات آزمایشگاهی را به اجرا درآورده است. دراین طرح، شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو بسته به نوع و میزان بومی بودن فناوری ساخت دستگاه، تا 50 درصد هزینه خرید آن را به خریداران پرداخت می کند[4].

در این طرح با افزایش قدرت خرید آزمایشگاه ها عملاً بازار شرکت های سازنده ی تجهیزات را توسعه می دهد؛ اما یک عامل محدود کننده ی آن، این است که حمایت از خرید تجهیزات ساخت داخل صرفاً به مراکز عضو شبکه آزمایشگاهی تعلق می گیرد. با توجه به اینکه تعداد این اعضا حدود 40 مرکز است و برخی از آنها نمونه های خارجی تجهیزات ساخت داخل را دراختیار دارند و نیاز به خرید مجدد ندارند، عملا بازار مورد حمایت شبکه خیلی گسترده نیست.

مباحث مالی و سختی های کار در زمینه تولید تجهیزات پیشرفته، شرکت های سازنده را مجبور می کند تا به منظور تأمین نیازهای مالی خود، در حوزه های مختلفی فعالیت کنند و امکان تمرکز بر حوزه ی تخصصی خود را نیابند.

یک راهکار برای تقویت و توسعه ی حمایت از سازندگان تجهیزات فناوری نانو، این است که اولاً گستره ی مشمولین حمایت از خرید تجهیزات باز شود و محدود به اعضای شبکه نباشد؛ ثانیاً ستاد، سفارش ساخت تعداد قابل توجهی از تجهیزات را به سازندگان بدهد و این دستگاه ها را با تخفیف در اختیار مراکز پژوهشی و آموزشی قرار دهد. در این صورت شرکت های سازنده، تمام توان خود را بر تولید این سفارش ها متمرکز خواهند کرد و پراکنده کاری آنها به حداقل خواهد رسید.

اگر چنین طرحی در مورد تجهیزاتی که هم اکنون مورد تایید شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو هستند به اجرا درآید و تعدادی درحد 50 دستگاه از آنها پیش خرید شود، می توان پیش بینی کرد که قیمت تمام شده ی این تجهیزات کاهش قابل ملاحظه ای خواهد داشت، زیرا هزینه های تولید چند نمونه، بسیار بالاتر از هزینه تولید انبوه است. در این صورت مراکز آموزشی کوچک نیز قدرت خرید برخی تجهیزات سبک که جنبه آموزشی دارد را خواهند داشت.

مشابه این سیاست را روسیه در مورد یکی از شرکت های سازنده ی تجهیزات میکروسکپی اجرا کرده است. شرکت NT-MDT از سال 2008 با حمایت دولت روسیه، مجموعه های آموزشی میکروسکپی موسوم به NanoEducator را برای مراکز آموزشی روسیه تولید می کند. این شرکت در دو سال گذشته بیش از 200 مجموعه هرکدام شامل 3 تا 5 میکروسکپ را برای مراکز آموزشی روسیه تولید کرده است که بیش از 130 مورد آن با حمایت دولت بوده است. طبیعتاً این حجم تولید، اثر بسیار زیادی بر توسعه محصولات، قدرت چانه زنی، سطح تبلیغات و حضور این شرکت در بین تولیدکنندگان مطرح تجهیزات نانو داشته است[5].

اگر ما روند توسعه نانو در ایران را ببینیم، چند سال قبل این سوال و ابهام برای خیلی ها وجود داشت که آیا ما امکانات لازم برای کار در مقیاس نانو را در اختیار داریم؟ و تأکید ستاد بر این بود که ما درصد قابل توجهی از تجهیزات مورد نیاز را در کشور داریم. در حال حاضر نه تنها این باور عمومی برای همه به وجود آمده است که ما می توانیم در حوزه ی نانو کار کنیم، بلکه این انتظار در محققان و مدیران وجود دارد که ما باید همپای کشورهای پیشرو حرکت کنیم. علاوه بر این، ما اکنون تعدادی هرچند ناکافی از شرکت هایی داریم که تجهیزات پیشرفته ای برای تحقیق در مقیاس نانو تولید می کنند[6].

بنابرای باید مسیر را به گونه ای طراحی کنیم که در سال های آینده این گونه گزارش کنیم که تمامی نیاز کشور به تجهیزات پیشرفته ی پژوهش و تولید در داخل کشور تولید شود. و اگر باور، طراحی و اقدامات ما در این مسیر باشد، اصلاً دور از انتظار نیست که در دهه های آینده ما از تولیدکنندگان مطرح این تجهیزات در دنیا باشیم.