مقدمه

منظور از ترويج و تقويت بستر فرهنگي توسعه فناوري نانو آن است كه ضمن آشنا نمودن جامعه و گروه‌هاي مختلف با فناوري نانو، زمينه‌هاي فكري - فرهنگي مورد نياز براي فعاليت هماهنگ و منسجم همه عوامل درگير در توسعه اين فناوري تقويت گشته و هركس از نقش سازنده خود در اين حركت ملي آگاه شود.
بر اين اساس اولويت ستاد ويژه توسعه فناوري نانو در زمينه پيشبرد کارها و جلب همکاريها، استفاده از روشهاي ترويجي و تشويقي به جاي استفاده از روشهاي دستوري است. بر مبناي اين تفکر، مقرر شده است که امر ترويج و آماده‌سازي زيرساخت فکري- فرهنگي توسعه فناوري، در حوزه نانو، با اهتمام کافي مورد توجه قرار گيرد.
برخي از اهداف مورد نظر در كارگروه ترويج به شرح ذيل است:

• ايجاد شناخت نسبت به فناوري نانو و معرفي خدمات آن به جامعه
• ايجاد پذيرش و جلب همکاري گروه‌هاي مختلف درگير در توسعه فناوري نانو از جمله:
• جلب مشارکت مديران سطوح مختلف دولتي
• جلب مشارکت سرمايه‌گذاران و کارآفرينان
• فعال نمودن ظرفيت‌هاي تحقيقاتي و علمي و صنعتي کشور
• جهت‌دهي به فعاليت‌ها در راستاي ايجاد هماهنگي
• چشاندن طعم پيشرفت و تقويت غرور ملي جامعه حاصل از توسعه اين فناوري
• بر مبناي اهداف و اهميت بيان شده فهرست برخي از برنامه‌هاي ترويجي انجام شده آورده شده است:

1. حمايت از نشريات دانشجويي نظير:

2. حمايت از دهها همايش و سمينار دانشجويي در زمينه فناوري نانو:

دانشگاه صنعتي اميركبير

• همايش دوم نانوتكنولوژي به همراه پنج كارگاه‌ آموزشي، آذر 82؛
• همايش کاربرد نانوتکنولوژي در صنعت پليمر و رنگ، خرداد 83؛
• همايش ايده‌پردازي و خلاقيت در فناوري نانو، دي 83؛
• دوره آموزشي مفاهيم فناوري نانو، مهر 84؛
• همايش كاربردهاي نانوغشا در گاز به همت گروه مطالعات گاز، آبان 84.

دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي

• برگزاري سخنراني با موضوع شبيه‌سازي نانولوله كربني، دكتر هاشم رفيعي‌تبار، اسفند 82؛
• همايش نانولوله‌‌ها و کاربرد آن در صنعت، خرداد 83؛
• همايش نانوالکترونيک، فناوري نانو و نيمه‌رساناها، ارديبهشت 84؛
• برگزاري سخنراني درباره محاسبه کوانتومي، دكتر ميثم تهراني، مهر 84.

دانشكده فني دانشگاه تهران

• كلاس‌هاي مفاهيم فناوري نانو، زمستان 82؛
• همايش كاربردهاي مهندسي نانوذرات، خرداد 83.

دانشگاه آزاد اسلامي، واحد مركز

• كارگاه آموزشي معرفي فناوري نانو، اريبهشت 84؛
• كارگاه آموزشي نانوالكترونيك و كاربردهاي آن، خرداد 84؛
• کارگاه آموزشي مديريت فناوري، ارديبهشت 84؛
• همايش كاربرد فناوري نانو در محيط زيست و انرژي در واحد علوم تحقيقات، آبان 84؛
• همايش آشنايي با مفاهيم فناوري نانو در دانشگاه آزاد واحد يزد، آبان 84.
دانشگاه امام حسين(ع)
• همايش نانوكامپوزيت و نانوكاتاليست، آذر 83؛
• همايش نانوپودر و نانولوله، دي 83؛
• همايش كاربردهاي دفاعي فناوري نانو، دي 83؛
• همايش آشنايي با فناوري نانو و حوزه‌هاي دفاعي فناوري نانو، خرداد 84.

دانشگاه تبريز

• همايش دانشجويي نانومواد در دانشگاه تبريز، خرداد 84.

دانشگاه الزهرا

• همايش نانوبيوتكنولوژي و كاربردهاي آن، ارديبهشت 84

3. حمايت از شکل‌گيري گروه‌هاي دانشجويي در حوزه فناوري نانو

هم‌اكنون از گسترش فعاليت گروه‌هاي دانشجويي موجود در دانشگاه‌هاي تهران، اميركبير، خواجه نصير، آزاد مركز، آزاد علوم تحقيقات، آزاد يزد، امام حسين و الزهرا، از طرق مختلف حمايت مي‌شود؛ همچنين فعاليت‌هاي زير نيز در جهت حمايت از گروه‌هاي تازه تأسيس انجام شده است:

• شروع به همکاري با گروه دانشجويي نانوتكنولوژي کشاورزي، پرديس ابوريحان دانشگاه تهران (زمينه تخصصي اين گروه کشاورزي بوده و تاکنون سه همايش در مورد معرفي فناوري نانو در سطح دانشکده ابوريحان برگزار کرده است.)؛

• شروع به همکاري با گروه دانشجويي فناوري نانو دانشگاه تبريز (زمينه تخصصي اين گروه فولرين بوده و نشريه‌اي تخصصي در مورد فناوري نانو در سطح دانشگاه تبريز منتشر نموده است.)؛

• شروع به همکاري با گروه دانشجويي نانوتكنولوژي دانشگاه اراک (اين گروه تازه شروع به کار نموده است.)؛

• شناسايي گروه‌هاي جديد از دانشگاه يزد، دانشگاه غيرانتفاعي صدرا، دانشگاه علوم پزشكي ايران، دانشگاه علوم پزشكي مشهد، دانشگاه تربيت مدرس، دانشگاه علوم پزشكي تهران و...

4. حمايت از برگزاري پانزده جلسه هم‌انديشي‌هاي طرح ايده‌پردازي كاربردي در فناوري نانو

1. کاربرد فناوري نانو در صنعت لاستيک، بسيج علمي دانشگاه صنعتي اميرکبير، بهمن ماه 83؛
2. کاربرد فناوري نانو در صنعت رنگ، بسيج علمي دانشگاه صنعتي اميرکبير، ارديبهشت 84؛
3. نانو پوشش‌ها و كاربرد آن درصنايع نفت و انرژي، مركز مطالعات تكنولوژي دانشگاه صنعتي‌شريف، خرداد 84؛
4. كاربرد نانوكاتاليست در صنايع پالايش و پتروشيمي، مركز مطالعات تكنولوژي دانشگاه صنعتي‌شريف، تير 84؛
5. كاربرد فناوري نانو در صنعت بتن، بسيج علمي دانشگاه صنعتي اميرکبير، تيرماه 84؛
6. كاربرد فناوري نانو در كنترل سازه، مركز مطالعات و توسعه فناوري دانشگاه تهران، تيرماه 84؛
7. كاربرد نانوافزودني‌ها در سوخت جهت كاهش مصرف انرژي، مركز مطالعات تكنولوژي دانشگاه صنعتي‌شريف، تير 84؛
8. كاربرد فناوري نانو در سبك‌سازي خودرو، مركز رشد دانشگاه تهران، شهريور ماه 84
9. كاربرد فناوري نانو در تقويت پليمرها و كامپوزيت‌ها، بسيج علمي دانشگاه صنعتي اميرکبير، شهريور ماه 84
10. كاربرد فناوري نانو در موتور خودرو، مركز رشد دانشگاه تهران، مهر ماه 84
11. كاربرد مغناطيس‌هاي نانوساختار در صنعت انرژي، مركز مطالعات تكنولوژي دانشگاه صنعتي‌شريف، مهر 84
12. كاربرد فناوري نانو در شريان‌هاي حياتي، مركز مطالعات و توسعه فناوري دانشگاه تهران، مهر 84؛
13. كاربرد نانوغشا در صنايع گاز، گروه مطالعات گاز دانشگاه صنعتي اميركبير، آبان 84؛
14. توليد نانولوله‌ كربني و كاربردهاي آن در صنايع انرژي، مركز مطالعات تكنولوژي دانشگاه صنعتي‌شريف آذر 84؛
15. كاربرد فناوري نانو در تصفيه آب و محيط‌زيست، بسيج علمي دانشگاه صنعتي اميركبير، آذر 84.

5. تقويت و تكميل سايت طرح ايده‌پردازي در فناوري نانو

تاريخ تكميل: خرداد 84
آدرس اينترنتي: www.nanoidea.ir
ايده‌هاي خلق شده توسط ايده‌پردازان پايه اصلي طرح ايده‌پردازي است. سعي بر آن بوده تا با هدف ارتباطات با استفاده از اينترنت، سايت طرح ايده‌پردازي كاربردي در فناوري نانو جهت جمع‌آوري، طبقه‌بندي و ارائه ايده‌ها مهيا گردد.
در اين سايت هم ايده‌پردازان و هم متقاضيان ايده‌هاي جديد در حوزه‌هاي كاربردي مي‌توانند ثبت نام نمايند. افراد مي‌توانند با ورود به بخش ارسال ايده، ايده‌هاي خود را به‌صورت همزمان ارسال نمايند. به ايده‌هاي برتر هر سه ماه يك‌بار، جوايزي اعطا خواهد شد.
شركت‌هاي متقاضي ايده نيز مي‌توانند با عضويت در سايت و مشخص كردن عناوين مورد تقاضاي خود، ايده‌هاي مرتبط با عناوين را دريافت نمايند.
امکان رأي دادن به ايده‌ها و انتخاب بهترين ايده‌ها از سوي کاربران وجود دارد.

6. مديريت و پشتيباني فكري فعاليت‌هاي ترويج نانو در سطح آموزش و پرورش براي دبيرستان‌هاي كشور

تهيه روزنامه ديواري براي مدارس؛

مجري: شركت رافع (شركت آموزشي در آموزش و پرورش)؛
در راستاي طرح ترويج توسعه فناوري نانو در مدارس كشور، طرح آماده‌سازي روزنامه ديواري براي مدارس تدوين شد و قرار است در سال 84، سه روزنامه ديواري به وسيله شركت رافع تهيه گردد. شايان ذكر است كه گستره توزيع اين روزنامه ديواري در تمامي دبيرستان‌هاي سراسر كشور است و شامل دو بخش ريزنامه و فوت و فن است كه ريزنامه بيشتر به معرفي فناوري نانو پرداخته است و فوت و فن مسائل کلي در حوزه فناوري را مورد بحث قرار مي‌دهد.

پشتيباني از بيش از 20 همايش ترويجي در سال 83

مجري: انجمن استعدادهاي برتر و ساير پژوهش‌سراها؛
مكان اجرا: دانشكده فني دانشگاه تهران و شهرستان‌ها؛
زمان اجرا: جمعه‌ها هر هفته صبح و عصر.
پيرو طرح ترويج فناوري نانو در مدارس، سلسله همايش‌هاي آموزشي و ترويجي در حوزه فناوري نانو با همكاري انجمن استعدادهاي برتر در سطح تهران برگزار گرديد. دبيران و دانش‌آموزان در دو بخش صبح‌ها مختص دبيران و عصرها مختص دانش‌آموزان در اين برنامه شرکت کردند.

سايت فناوري نانو ويژه دانش آموزان

باشگاه دانش‌آموزي نانو توسط بنياد توسعه فردا و به سفارش ستاد ويژه توسعه فناوري نانو به منظور آشنا کردن دانش‌آموزان و نوجوانان با مفاهيم اين فناوري براي کليه افرادي که علاقه دارند با فناوري ملي نانو آشنا شوند، به زبان فارسي راه‌اندازي شده است.

سمينارهاي جديد در سال 84 در شهرتهران

بر اساس برنامه‌ريزي جديد در سال 84 قرار شد كه با همكاري سازمان آموزش و پرورش شهر تهران سمينارهايي براي دانش آموزان، معلمان و مديران دبيرستان‌ها برگزار شود.

برگزاري جلسات با مديران سازمان آموزش و پرورش و توجيه آنها جهت فعاليت‌هاي ترويجي

7. انجام افكارسنجي عمومي در حوزه فناوري نانو

سفارش دهنده: شوراي هماهنگي ستاد؛
مجري: مركز ملي سنجش افكار عمومي
با هدف ارزيابي ميزان موفقيت كميته ترويج، اين طرح با همكاري مركز ملي سنجش افكار عمومي اجرا گرديد. در جدول ذيل گروه‌هاي مخاطب مختلفي که افکارسنجي در آنها به انجام رسيده است، ارائه شده‌اند:

8. تدوين جزوه آشنايي هنرمندان و مروجان با مفاهيم فناوري و ويژگي‌ها و كاربردهاي

براي آشنايي هنرمندان، فيلم‌سازان و فعالان ترويج فناوري‌نانو با مفاهيم فناوري و به طور اخص فناوري نانو و ترغيب آنها براي ساخت فيلم و آثار هنري در اين زمينه، جزوه آشنايي هنرمندان و مروجان با مفاهيم فناوري و ويژگي‌ها و کاربردهاي فناوري نانو از سوي گروه مواد و نانوتکنولوژي شبکه تحليلگران تکنولوژي ايران تنظيم شده است.

9. معرفي فناوري نانو به صنايع فولاد از طريق تهيه گزارش و انجام جلسات

10. ‌معرفي تاثيرات فناوري نانو در حل معضل بزرگ خوردگي به مديران كشور

11. تهيه موسيقي يادمان فناوري نانو، (سمفوني نانو بناي نو كار استاد مجيد انتظامي)

هدف:

1) با ساخت اين موسيقي رويداد تاريخ شروع حركت به سوي فناوري نانو در حافظه تاريخي ملت به ثبت برسد و بتوان آن را به عنوان يكي موسيقي ملي كه نماد جنبش نرم‌افزاري است، به دنيا صادر كرد.
2) اين موسيقي به عنوان موسيقي پايه در تمامي فيلم‌هاي مربوط به فناوري نانو مورد استفاده قرار گيرد.

اصول انجام کار

- مشخص کردن پيام‌هايي که شنونده پس از شنيدن موسيقي بايد آن را حس کند.
- تعيين نوع موسيقي: پاپ، کلاسيک، سنتي، کامپيوتري.

نتيجه

سمفوني نانو بناي نو توسط هنرمند گرامي مجيد انتظامي در60 دقيقه ساخته شد و در مراحل بعدي بايستي تكثير آن انجام شده و نماهنگ‌هاي آن ساخته شوند.

12. طراحي شخصيت نانو به عنوان نماد فعاليت‌هاي ترويجي نانو به خصوص در انيميشن‌ها

به منظور تهيه نمادي جهت ساخت انيميشن‌هايي با موضوعات زيرساختي توسعه فناوري نانو و استفاده در ساير فعاليت‌هاي ترويجي، جلساتي با آقايان بهرام عظيمي و بابك قراگوزلو (گرافيست و انيماتور) برقرار شد و طراحي نهايي توسط آقاي بهرام عظيمي صورت گرفت.

13. ترجمه و صداگذاري فيلم‌هاي آموزشي و ترويجي خارجي

1. تفاهم‌نامه حمايت علمي از خريد‌هاي صدا و سيما؛

2. آماده سازي 10 فيلم با نام‌هاي : نانو بعد فردا، نانو دنياي درون، فناوري نانوNZZ، انقلاب صنعتي دوم، تكنولوژي قرن بيست ويكم، سربازان آينده، فناوري نانو، نانو تخيل امروز واقعيت فردا، از ميكرو تا نانو الكترونيك و نانوربات؛

3. راه اندازي سيستم مانيتورينگ فيلم‌هاي خارجي.

14. حمايت از ساخت فيلم‌هاي مستند و داستاني

اين كار با هدف تهيه فيلم‌هاي مستند در خصوص معرفي فناوري نانو و كاربرد‌هاي آن و بيان زير ساخت‌هاي مورد نياز توسعه فناوري انجام پذيرفت. (جمعاً 15 فيلم مستند و چندين فيلم كوتاه و سريال)

اصول انجام کار:

1. استفاده از برنامه‌هاي در حال پخش صدا و سيما مانند فناوري ايراني و... با فيلم‌هايي مانند: داروي مينياتوري، وسعت نانو و...؛
2. استفاده از برنامه‌هاي مستندي که در سازمان تصويب شده مانند مستند‌هاي تهيه شده به وسيله مركز مستند صدا و سيما؛
3. توليد برنامه‌هاي مستند مانند : ستاد 9-10، فيلم كوتاه هدف، فيلم كوتاه بوي پيراهن پدر و....؛
4. تهيه فيلمنامه با موضوعات زيرساختي مانند پتنت و شبكه آزمايشگاهي و...؛
5. همكاري دکترسيد ناصرهاشم‌زاده: فيلم‌نامه‌نويس معروف حوزه هنري با فيلم‌نامه‌هايي مانند رنگ خدا، زير نور ماه، بچه‌هاي آسمان و...؛
6. همكاري با آقاي شهابي تهيه‌کننده شبکه يك، در سريال 13 قسمتي نسيم وصل و گنجاندن پيام‌هاي مربوط به آن.

15. برگزاري جشنواره هنر و تکنولوژي

با هدف:

• کمک و ترغيب هنرمندان به سوي توليد اثرهايي با موضوع تکنولوژي؛
• تربيت هنرمندان جوان علاقه‌مند به فناوري؛
• سنگ بناي مهمي براي حفظ رابطه هنرمندان با موضوع فناوري.

نتايج آثار:

• 745 اثر در رشته كاريكاتور ؛
• 35 اثر در رشته انيمشن (بيش از 240 دقيقه انيميشن)؛
• 165 اثر در رشته فيلم نامه.

16. داوري جشنواره‌هاي فيلم فجر و فيلم كوتاه تهران

هدف :

1. ترغيب و تشويق فيلمسازان به موضوع فناوري؛
2. آشنايي با ستاد ويژه توسعه فناوري نانو؛
3. سوق دادن فيلمسازان به استفاده از پيام‌هاي زيرساختي توسعه تكنولوژي در ساخت فيلم‌ها.

نتيجه:

• انتخاب فيلمنامه فيلم حيات در جشنواره فيلم فجر؛
• انتخاب پنج فيلم كوتاه و مستند در جشنواره فيلم كوتاه تهران.

17. حمايت از ساخت انيميشن

هدف:

با توجه به تأثيرگذاري ويژه انيميشن بر روي مخاطبان و همچنين انتقال پيام در مدت زمان كوتاه، تهيه فيلم نامه‌هاي انيميشن و ساخت انيميشن جهت پخش در صدا و سيما و سمينارها با نگاه به معرفي فناوري نانو و كاربردهاي آن و همچنين بيان زير ساخت‌هاي فكري و فرهنگي توسعه تكنولوژي ضروري به نظر رسيد.

اصول انجام كار:

1. ايجاد ارتباط با جامعه انيماتورها از طريق:

• شركت درجشنواره بين المللي پويانمايي تهران؛

• راه اندازي بخش انيميشن درجشنواره هنر و تكنولوژي؛

• برگزاري جلسات با انيماتورهاي توانمند كشور؛

2. راه اندازي سيستم مانيتورينگ انيميشن‌هاي موجود در اينترنت؛

3. تهيه فيلم نامه‌هاي مناسب و قوي جهت ساخت انيميشن؛

4. حمايت از تهيه دستگاه موشن كپچر (Motion capture)

نتيجه:

18. فعاليت‌هاي ترويجي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي در سال 1383

• برگزاري دو سمينار دانشجويي
• برگزاري سمينار مشترك فناوري نانوي ايران و روسيه
• برگزاري چند سخنراني در سطح دانشگاه با سخنراني متخصصان خارج از کشور (علمي – ترويجي)
• تشکيل و فعالسازي گروه‌هاي دانشجويي (دانشگاه تهران)
• بازديد دست‌اندرکاران و مسئولان فناوري نانو از مراکز علمي صنعتي خارج از کشور (2 مورد)
• برگزاري مصاحبه‌هاي تلويزيوني جهت آشنايي عموم مردم با مفهوم فناوري نانو
• توزيع جزوات و CD در رابطه با فناوري نانو در سطح اعضاي هيئت علمي

19. فعاليت‌هاي ترويجي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در سال 83

20. عناوين همايش‌هاي ترويجي فناوري نانو در وزارت صنايع و معادن