تاریخ درج : 85/10/17

تعداد بازديد: 1546

نویسنده :

داود قرايلو

کلید واژه ها :

ارجاعات/ارزيابي کشورها/ جايگاه ايران

افزايش ارجاعات مقالات فناوري نانو ايران

خلاصه :
براي ارزيابي کشورها در حوزه فناوري نانو شاخص هاي متعددي وجود دارد يکي از اين شاخص ها ميزان توليد مقاله در اين حوزه است. با توجه به اين که تعداد مقالات، يک شاخص کمي بوده لازم است در کنار آن شاخص کيفي تعريف شده تا ارزيابي اين فناوري به شکل دقيق تري صورت بگيرد. لذا از تعداد ارجاعات داده شده، ميانگين ارجاع به هر مقاله و H-index به يک مقاله به عنوان شاخص‌هاي کيفي استفاده مي شود در اين گزارش وضعيت ايران در اين سه شاخص بررسي شده که نتايج آن حاکي از رشد 14 تا 20 پله اي در هريک از اين شاخص ها است

New Page 1

براي ارزيابي کشورها در حوزه فناوري نانو شاخص هاي متعددي وجود دارد يکي از اين شاخص ها ميزان توليد مقاله در اين حوزه است. با توجه به اين که تعداد مقالات، يک شاخص کمي بوده لازم است در کنار آن شاخص کيفي تعريف شده تا ارزيابي اين فناوري به شکل دقيق تري صورت بگيرد. لذا از تعداد ارجاعات داده شده، ميانگين ارجاع به هر مقاله و H-index به يک مقاله به عنوان شاخص‌هاي کيفي استفاده مي شود.
اين شاخص‌ها براي کشورهاي هند، کره‌جنوبي، ترکيه، روسيه و ايران در بازه زماني 2001 تا 2005 استخراج شده است. انتخاب اين کشورها به دليل نزديک بودن سطح رقابتي آنها با ايران در حوزه فناوري نانو است. نمودار 1 روند تغييرات ميانگين ارجاعات به ازاي هر مقاله را در اين پنج سال نشان مي دهد. با توجه به اين که مقالات قديمي تر ارجاعات بيشتر دارند روند تغييرات اين شاخص نزولي بوده و شدت آن ميان کشورهاي مختلف متفاوت است. همانطور که در شکل1 ديده مي شود در سال 2001 روسيه در ميان اين کشورها بيشترين ميانگين ارجاعات را داشته است و پس از آن ترکيه، هند، کره جنوبي و در نهايت ايران قرار دارند. روند کاهش براي روسيه بسيار شديد بوده به طوري که در سال 2005 پايين ترين جايگاه را کسب نموده است ترکيه و هند روندي مشابه هم را دنبال کرده و کره جنوبي عليرغم صعود موقت خود در سال 2002، افت شديدي را پس از آن در پي داشته است. روند تغييرات در اين شاخص در مورد ايران به شکلي بوده است که در سال 2005 بالاتر از اين کشورها قرار گرفته است.

شکل1: تغييرات ميانگين ارجاعات به ازاي هر مقاله براي پنج کشور

شکل2: روند تغييرات H-index براي پنج کشور

شکل2 روند تغييرات H-index را براي اين پنج کشور نشان مي دهد. H-indexتعداد H مقاله‌اي است که حداقل H بار به آن ارجاع شده است و نمودي از کيفيت مقالات يک کشور است. در صورت افزايش تعداد مقالات يک کشور در يک سال و عدم افزايش تعداد مقالات با کيفيت بالا در آن سال، اين شاخص کاهش خواهد يافت.

شکل3: روند تغييرات رتبه ايران در سه شاخص

در مورد H-index ، همانند ميانگين ارجاعات، کاهش تدريجي اين شاخص براي مقالات جديدتر قابل انتظار است که مي توان با افزايش کيفيت مقالات اين شيب تدريجي را کم کرد. ملاحظه مي گردد که در اين شاخص نيز روسيه در سال 2001 بالاترين جايگاه را در ميان اين پنج کشور داشته است. با توجه به افزايش تعداد مقالات فناوري نانو روسيه در پنج سال گذشته (از 1219مقاله در سال 2000 به 1763 مقاله در سال 2005) و افت شديد H-index آن، به نظر مي رسد کيفيت مقالات فناوري نانو روسيه به شدت کاهش يافته است. در اين ميان کره جنوبي پس از افزايشي در سال 2002، روند نزولي را در پيش داشته گرفته است.اين کشور تا سال 2005 با توليد بيشتر مقالات با کيفيت نسبت به ديگر کشورها، توانسته مکان نخست را در اين شاخص کسب کند. ترکيه در سال 2001 H-index بالاتر از ايران داشته است (بيش از 5/2 برابر ايران). با افزايش مقالات فناوري نانو ترکيه (84 مقاله در سال 2001 به 214 مقاله در سال 2005) و ايران(14 مقاله در سال 2001 به 125 مقاله در سال 2005) در اين پنج سال و کاهش H-index ترکيه در اين بازه زماني، به نظر مي رسد از تعداد مقالات با کيفيت ترکيه در اين پنج سال کاسته شده و ايران متناسب با افزايش تعداد مقالات فناوري نانو، تعداد مقالات با کيفيت خود را نيز افزايش داده است.
شکل 3 روند تغييرات رتبه ايران در سه شاخص تعداد کل ارجاعات، ميانگين ارجاع به هر مقاله و H-index را نشان مي دهد. به استثناء سال 2003 در طول اين پنج سال رتبه ايران بهبود چشمگيري را شاهد بوده و بيشترين رشد در ميان اين شاخص‌‌ها در ميانگين ارجاع به ازاي هر مقاله است که ايران در مدت پنج سال گذشته 20 پله صعود کرده است و کمترين رشد مربوط به مجموع کل ارجاعات مي باشد که 14 پله صعود داشته است.

جدول1: ميانگين شاخص هاي ميانگين ارجاع به هر مقاله و H-index در سال 2005

ميانگين ارجاع به هر مقاله H-index  
2 10 ميانگين جهاني
2/7 18 کره جنوبي
1/24 14 روسيه
1/8 15 هند
1/53 8 ترکيه
2/2 9 ايران

جدول1 ميانگين شاخص هاي ميانگين ارجاع به هر مقاله و H-index را در سال 2005 براي اين پنج کشور نشان مي دهد. همان طور که ملاحظه مي شود در ميانگين ارجاع به هر مقاله تنها ايران و کره جنوبي بالاتر از ميانگين جهاني قرار دارند و در H-index ايران خود را به ميانگين جهاني نزديک کرده است. مقايسه دو کشور ايران و ترکيه نشان مي دهد که ايران در شاخص هاي کيفيت کاملا از ترکيه پيشي گرفته است .

ارزیابی شما از این مقاله :

3.6 امتیاز از 5 رای

نام

پست الکترونیک

نظر