تاریخ درج : 83/09/19

تعداد بازديد: 8667

نويسندگان :

داود قرايلو,,مرتضي مغربي

کلید واژه ها :

اختراعات مجريان عناصر پايه بررسي آماري

بررسي آماري اختراعات ثبت شده مطابق پايگاه Nanotech-Now

خلاصه :
2000 اختراع ثبت شده بين سالهاي 1970تا 2003 در پايگاه ISIدر زمينه نانو فناوري موجود مي باشد،كه مربوط به مجرياني از كشورهاي مختلف مي باشد. جهت تحليل آماري سهم كشورها و مجريان در ثبت اختراعات به تفكيك مشخص گرديد سپس نسبت اختراعات ثبت شده به كشورها و نسبت اختراعات به نوع مجريان بدست آمد و همچنين بر اساس نوع مجري‌ها اين نتايج نيز تفكيك شد، در انتها با بكاربردن كلمات كليدي سهم عناصر پايه وكابردهاي مختلف در اختراعات ثبت شده تعيين گرديده است.

1-1- مقدمه
پايگاه داده ثبت اختراعات نانوفناوري( (www.NanoTech-Now.comورودي‌هاي جديد به ليست اختراعات اداره ثبت اختراعات آمريكا (www.USPTO.gov ) را که به نانوفناوري مرتبط مي‌شوند، گردآوري كرده و اطلاعات آن را در يك پايگاه داده جمع‌آوري مي‌كند.
1-2- روش كار
2000 اختراع ثبت شده بين سالهاي 1970تا 2003 در اين پايگاه در زمينه نانو فناوري مي باشد،كه مربوط به مجرياني از كشورهاي مختلف مي باشد. جهت تحليل آماري ابتدا سهم كشورها و مجريان در ثبت اختراعات به تفكيك مشخص گرديد سپس نسبت اختراعات ثبت شده به كشورها و نسبت اختراعات به نوع مجريان بدست آمد و همچنين بر اساس نوع مجري‌ها اين نتايج نيز تفكيك شد، در انتها با بكاربردن كلمات كليدي سهم عناصر پايه وكابردهاي مختلف در اختراعات ثبت شده تعيين گرديده است.
1-3- نتايج و بحث
1-3-1- كشورها
شكل 1 سهم كشورها را در اختراعات ثبت شده نشان ميدهدكه معياري ازكميت كار انجام شده در هر كشور است و شكل 2 نسبت تعداد اختراعات به تعداد مجريان هر كشور مي باشد كه مي‌تواند معياري از كيفيت فعاليت هر كشور مي‌باشد. طبق شكل 1 آمريكا با 1542 مورد داراي بيشترين ثبت اختراعات در USPTO بوده كه اين رقم بيش از4/3 كل اختراعات ثبت‌شده است. با توجه به اين كه مطابق گزارش سازمان جهاني مالکيت معنوي 7/35 درصد كل اختراعات جهان در سال 2003 از كشور آمريكا به ثبت رسيده است[1]رقم فوق قابل انتظارميباشد. انگلستان و ژاپن با 203 و 175 اختراع بعد از آمريكا در رده‌هاي دوم و سوم قرار دارند. نسبت تعداد اختراعات به مجريان در انگلستان بيشتر از آمريكا، ژاپن و ديگر كشورها بوده كه اين نشان از كيفيت بالاي فعاليت‌هاي انجام‌شده در اين كشور دارد. بين كشورهاي آسيايي ژاپن

 شكل 1:سهم کشورها در ثبت اختراعات
بيشترين اختراعات ثبت شده (كميت) و تايوان بالاترين نسبت اختراعات (كيفيت) را داراست. فرانسه مطابق شكل 2 بالاترين نسبت اختراعات را داشته، ولي از آنجايي كه تنها يك مجري از آن كشور در اين پايگاه داده وجود داشته است، نسبت بالاي كيفيت آن چندان مهم به نظر نمي‌رسد.
1-3-2- مجريان
با توجه به اين كه دانشگاهها بنيه علمي قويتري در علوم پايه داشته و نانوفناوري به علوم پايه وابستگي شديدي دارد و همچنين به اين علت كه ارتباطات علمي و دسترسي به نتايج علمي يكديگر در دانشگاهها آسانتر است، "دانشگاه‌ها" در ميان مجريان فعال در زمينة نانوفناوري بيشترين ثبت اختراعات ( شكل 3 ) و بهترين كيفيت كار ( شكل 4) را ارائه داده‌اند. مؤسسات نسبت به شركت‌ها و بنيادها جنبه‌هاي

 شكل2: نسبت تعداد اختراعات به تعداد مجريان هر كشور

 شكل3:‌سهم مجريان در ثبت اختراعات
علمي‌تري داشته ولي قابل قياس با دانشگاه‌ها نمي‌باشد.
نسبت اختراعات ثبت ‌شده به تعداد مجريان در بنيادها بيشتر از شركت‌ها بوده كه دليل آن ماهيت (تاحدي) غيرانتفاعي بنيادها و قابليت ريسك‌ بالاي آنها در علوم مختلف بخصوص علوم نوين مي‌باشد.

 شكل4: نسبت اختراعات ثبت شده به تعداد مجريان
1-3-3- عناصر پايه
باتوجه به اين‌كه بيشتر اختراعات ثبت ‌شده در زمينة نانوفناوري استفاده از يك عنصر پايه جهت ساخت يا کاربردهاي گوناگون اين زمينه مي‌باشد، در اين پيمايش ميزان تنوع اختراعات ثبت ‌شده مورد بررسي قرار گرفتند. همان طور که ملاحظه مي‌شود به دليل اهميت وحساسيت بحث کاتاليزور‌ها، ‌حسگرها

 شكل5: سهم عناصر پايه مختلف از اختراعات ثبت شده
و نانوفيلتراسيون بيش از 28% سهم كل ثبت اختراعات انجام‌شده مرتبط به غشاء و مواد نانوحفره‌اي مي‌باشد، که كلمات كليدي مانند سيليكون نانوحفره‌اي[1] يا غربال‌هاي مولكولي[2] نيز در اين مجموعه قرار مي‌گيرند.
سادگي توليد و همچنين اهميت و گستردگي فراوان کاربرد عناصر پايه‌اي مانند نانوذرات، نانولوله‌ها و مواد نانوبلوري در ساخت قطعات و ابزار گوناگون آنها را با 15، 14 و 13 درصد در رتبه‌هاي بعدي قرار داده است. ديگر عناصر پايه نيز مانند نقاط كوانتومي،‌ درخت‌سا‌ن‌ها و ... نيز به دليل پيچيدگي در ساخت با سهم کمتر در رتبه‌هاي بعد قرار دارند. همچنين نانوسيمها نيز عليرغم کاربردهاي گوناگون آنها در صنايع الکترونيک، به دليل شرايط سخت رسيدن به سيمهاي با طول مورد نياز، سهم کمتري در اختراعات ثبت شده را دارا مي‌باشد. مابقي عناصر پايه نيز شامل نانوكپسول‌ها، نانوكره‌ها و ابرمولكول‌ها مي‌باشد، که جمعاً حدود يک درصد کل اختراعات ثبت شده را شامل مي‌شوند.
1-3-4- كاربردها
سهم كاربردهاي مختلف نانوفناوري در اختراعات ثبت‌شده مندرج در اين پايگاه بررسي گرديده و

 شكل6 : سهم کاربردهاي مختلف در اختراعات ثبت شده
نتايج حاصله در شكل6 نمايش داده شده است.همانطور كه ملاحظه مي گردد صنايع الكترونيك، پليمر و پلاستيك به همراه پوششها سهم عمدهاي از كاربردها را در اختراعات ثبت شده به خود اختصاص داده‌اند.
به دليل اهميت صنايع الكترونيك و كاربردهاي وسيع آن در صنايع ديگر بازار بزرگي براي اين صنعت ايجاد شده و سرمايه گذاريهاي زيادي در اين زمينه انجام شده است، بودجه‌هاي زيادي براي تحقيق و پژوهشهاي نوين در اين صنايع اختصاص مي‌يابد. در نتيجه ملاحظه مي‌شود، که صنايع الكترونيك بيشترين سهم كاربردها را در اختراعات ثبت‌شده در زمينة نانوفناوري به خود اختصاص داده است.
پليمرها و پلاستيك‌ها داراي ساختار ساده و قابل تغييرتري نسبت به ديگر مواد هستند، به طوري كه مي‌توان به‌راحتي اجزاي تشكيل‌دهندة ‌آنها را به نحو دلخواهي تغيير داد و درنهايت به محصولات جديد و متنوعي رسيد. اين ويژگي منحصر به فرد در پليمرها و پلاستيك‌ها زمينه مناسبي براي تحقيق و بررسي در زمينه نانوفناوري را فراهم آورده و سهم عمده‌اي در ثبت اختراعات به خود اختصاص مي‌دهد.
پوشش‌ها (بصورت رنگ، آبكاري و غيره) در صنايع مختلف به عنوان يك راهكار ارزان نقش حياتي و مهمي را ايفا كرده و به عنوان فاكتور مهمي در ساخت اكثر دستگاه‌ها و تجهيزات صنعتي و غيرصنعتي درنظر گرفته مي‌شود. اين شرايط باعث گرديد قسمت عمده‌اي از مطالعات در اين زمينه صورت گيرد.
سوخت و انرژي دغدغه اوليه و هميشگي توليدكنندگان و صنعتگران مي‌باشد، چراكه فشار قيمت سوخت بر بازار صنايع بسيار زياد است و بهينه‌كردن مصرف سوخت و توليد انرژي با حداقل آلودگي هدف همگان بوده و اين مهم باعث گرديده محققين از علوم و فناوريهاي جديد در اين راستا بهره گيرند، به طوري كه نانوفناوري در اين زمينه بسيار تأثيرگذار بوده و سوخت و انرژي رتبه چهارم کاربردهاي نانوفناوري را به خود اختصاص داده است. البته به دليل تأثير مستقيم كامپوزيتها بر كاهش مصرف سوخت دراين زمينه نيز كاربرد قابل توجهي از اختراعات را به خود اختصاص مي‌دهد.
1-4- نتيجه گيري
با توجه به بررسي هاي انجام شده در زمينه اختراعات ثبت شده، در ميان کشورهاي جهان آمريکا بيشترين اختراعات ثبت شده و انگليس بهترين کيفيت کار انجام شده در اين زمينه را دارا مي‌باشند.
در ميان مجريان نيز دانشگاه‌ها، همچنان پيشتاز تحقيقات بوده و به همراه مؤسسات بيش از 95% اختراعات ثبت شده را به انجام رسانده‌اند.
در ميان عناصر پايه، غشاءها و مواد نانو‌حفره‌اي، نانوذرات، نانولوله‌ها، مواد نانوبلوري و نقاط کوانتومي به دليل سادگي توليد و مشهور بودن، بيشترين سهم را از ختراعات ثبت شده به خود اختصاص داده‌اند.
در ميان کاربردها نيز صنايع الکترونيک، به دليل حجم بزرگ بازار و صنايع ديگر مانند پليمر و پلاستيک، پوشش‌ها، سوخت و انرژي و کامپوزيت‌ها به دليل سادگي توليدات و عام‌بودن محصولات به‌ ترتيب بيشترين سهم‌ها را به خود اختصاص داده‌اند.
1-5- مراجع

1- World Intellectual Property Organization: Yearly review of the PCT 2003, wipo publication No.901(E)

[1] - Nanoporous silicon
[2] - Molecular sieve

World Intellectual Property Organization: Yearly review of the PCT 2003, wipo publication No.901(E) www.Nanotech-Now.com World Intellectual Property Organization: Yearly review of the PCT 2003, wipo publication No.901(E) www.Nanotech-Now.com

ارزیابی شما از این مقاله :

2.9 امتیاز از 42 رای

نظرات کاربران

  • يه مخترع نوجوان اينده

    خوبه لطف ااطلاعاتتون رو دقيق تر بيان کنيد

  • امير حسين

    ساِيت جالبي است اگر مقاله اي در رابطه با ابزار هاي قديمي ايجاد شکل و مکان هاي ايجاد شکل است ممنون مي شم به email من send کنيد با تشکر amir hosein esmaili daneshjooy reshtey memari daneshgah yazd

  • ناشناخته

    من يك طرح در زمينه ي نانو داشتم كجا مطرح كنم؟

  • ناشناخته

    بسی ارعالی

  • ناشناخته

    سرعت بالايي ندارد

نام

پست الکترونیک

نظر