|
فناورينانو تاکنون چه محصولاتي را روانه بازار کرده
است؟ آيا شرکتهايي در دنيا وجود دارند که در زمينه توليد يا استفاده از
محصولات مبتني بر فناورينانو کار کنند؟ قابليتهايي که براي فناورينانو
شمرده ميشود واقعيت دارد يا شعار است؟ چرا با گذشت چند سال از آغاز
تحقيقات در زمينه فناورينانو، هنوز وعده آينده داده ميشود؟ محصولات اين
فناوري چه زماني در زندگي روزمره استفاده خواهد شد؟
اينها برخي از سؤالاتي
است که در ذهن خيلي از افراد وجود دارد، که هرچند ميتوان آنها را ناشي از
تلاش براي کسب اطلاع از اين فناوري دانست، اما به نوعي بيانگر نگراني جامعه
از اغراقآميز يا حتي دروغ بودن وعدههاي فناورينانو نيز هستند. در مواجهه
با چنين سؤالاتي، ابتدا بايد وعدههاي فناورينانو را از داستانهاي
علمي_تخيلي مانند بلغم خاکستري (Gray Goo) ، روباتهاي تکرار شونده،
آسانسور فضايي و مواردي از اين دست جدا کرد. البته اين به معناي ردّ کامل
چنين داستانهايي نيست بلکه اين موضوع، نياز به بحث جداگانه و خاص خود دارد.
اما براي آگاهي از فاصله محصولات فعلي اين فناوري تا وعدههاي آن، با بررسي
اجمالي فهرستهاي منتشر شده از محصولات فناوري نانو در پايگاههاي اينترنتي
مختلف ميبينيم که آنچه تا کنون به عنوان محصول تجاري اين فناوري به بازار
ارائه شده است، چيزي بيش از تعدادي محصول بهداشتي نهچندان مهم مانند
لوسيونهاي ضد آفتاب يا تجهيزاتي حاوي افزودنيهاي نانومتري مثل چوب بيسبال
و توپ هاکي و... نيست و به ندرت ميتوان مواردي همچون نشرکنندههاي ميداني
مبتني بر نانولولههاي کربني يا سيستمهاي دارورساني مبتني بر نانوذرات را
در بين آنها ديد. در نگاه اول اينگونه به نظر ميرسد که نگرانيهاي مورد
اشاره کاملاً بجاست و خروجيهاي فناوري نانو بسيار ضعيفتر از شعارهاي آن
است. اما منحني رشد اين فناوري، ما را به نتيجهاي متفاوت ميرساند. در
منحني S شکلي که براي رشد فناوري نانو پيشبيني شده است، ميبينيم که اين
فناوري در سالهاي جاري، از مرحله تحقيقات کاربردي عبور کرده و به مرحله
ظهور محصولات اوليه رسيده است. يعني با مشخص شدن زمينههاي استفاده از
نانوساختارهاي مختلفي که تا کنون توليد شدهاند، اکنون محققان به دنبال
بهينه سازي روشهاي توليد اين ساختارها و يافتن راههايي براي استفاده عملي
از آنها در صنايع موجود يا جديد هستند. بنابراين محصولات فعلي، اغلب
محصولاتي متعارف هستند که از تحقيقات در زمينه فناورينانو نيز بهره بردهاند
و نميتوان آنها را محصول واقعي اين فناوري و نشانه قابليتهاي آن دانست.
لذا اگر پيش بينيها درست صورت گرفته باشد و مشکلات باعث کندي روند توسعه
نانو و انتقال منحني رشد آن به سمت جلو نشوند، بايد تا حدود سال 2010 منتظر
عبور از نقطه عطف اين منحني باشيم. پس از آن زمان است که فناوري نانو به
طور کامل توسعه يافته و مرحله تسخير بازار را در پيش خواهد گرفت. |